Noyan Tapan
Գիրքը խորքային վերլուծություն է ներկայացնում հետխորհրդային տարածքում միջազգային հարաբերությունների փոփոխությունների վերաբերյալ, հատկապես շեշտելով Հայաստանի դերը այս գործընթացներում: Հեղինակ, Անդրանիկ Միգրյան, ուսումնասիրում է Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքները և նոր աշխարհաքաղաքական իրականությունների ձևավորումը, որտեղ Արևմուտքը և ԱՄՆ-ն ակտիվորեն առաջ են շարժվում դեպի արևելք, ստեղծելով նոր ուժի և ազդեցության կենտրոններ: Այս համատեքստում Ռուսաստանը, ձգտելով պահպանել իր դիրքերը, բախվում է նոր պայմաններին ադապտացվելու անհրաժեշտությանը, ինչը հանգեցնում է բարդ և հակասական արտաքին քաղաքական որոշումների:
Միգրյանը ուշադրություն է դարձնում այն բանի վրա, թե ինչպես Ռուսաստանը, սկզբում փորձելով պահպանել միջազգային ասպարեզում հավասար գործընկերոջ կարգավիճակը, աստիճանաբար փոխում է իր ռազմավարությունը ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի գործողություններին արձագանքելով: Հեղինակը ընդգծում է, որ ռուսական քաղաքականությունը դառնում է ավելի պրագմատիկ, ինչը արտահայտվում է Արևմուտքի պահանջների հետ իր շահերը հավասարակշռելու փորձերում, միաժամանակ ամրապնդելով կապերը Հայաստանի հետ: Այս երկրների միջև հարաբերությունները դիտարկվում են որպես կայունության ապահովման համար կարևոր, հատկապես Թուրքիայից և Ադրբեջանից եկող սպառնալիքների լույսի ներքո:
Գիրքը նաև անդրադառնում է Ղարաբաղյան կոնֆլիկտի և հայ-թուրքական հարաբերությունների հետ կապված հարցերին, ընդգծելով տարածաշրջանում գոյություն ունեցող ուժերի հավասարակշռության պահպանման կարևորությունը: Միգրյանը նախազգուշացնում է Ռուսաստանի և Իրանի դիրքերի թուլացման դեպքում Հայաստանի համար հնարավոր աղետալի հետևանքների մասին, ինչը կարող է հանգեցնել ԱՄՆ-ի և Թուրքիայի գերակայության: Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես ներքին և արտաքին գործոնները ազդում են հայկական դիվանագիտության վրա, ընդգծելով ջանքերի համախմբման և միակ ռազմավարության մշակման անհրաժեշտությունը, որը կարող է պաշտպանել Հայաստանի շահերը:
Վերջում, Միգրյանի աշխատանքը կարևոր ներդրում է ներկայացնում Հարավային Կովկասում բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակի ըմբռնումում, առաջարկելով ընթերցողին ոչ միայն ընթացիկ իրադարձությունների վերլուծություն, այլև ապագայի կանխատեսումներ: Գիրքը կոչ է անում ավելի ակտիվ և գիտակից արտաքին քաղաքականության, հիմնված իրական շահերի և հնարավորությունների վրա, ինչը այն դարձնում է արդիական և նշանակալի բոլորի համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային հարաբերություններով և տարածաշրջանի ճակատագրով:
