Noyan Tapan
«Մի քանի րոպե մարդկանց մեջ» գիրքը, որը հեղինակի կողմից վարպետորեն կառուցված մի շարք վիպասանություններ է, ընթերցողին հրավիրում է մտորելու մարդկային հարաբերությունների, ինքնության և մշակութային տարբերությունների շուրջ: Մարիամ Ամիրխանյանի ստեղծագործությունը, որը ներկայացնում է մի շարք կերպարների և նրանց փոխհարաբերությունների մանրամասներ, բացահայտում է այն, ինչ հաճախ մնում է անտեսված՝ մարդկանց պատմությունները, որոնք ձևավորում են մեր հասարակությունը:
Գրքի առաջին հատվածում, հեղինակը մեզ տանում է Սևանի մոտ գտնվող մի լցակայան, որտեղ հանդիպում են տարբեր մարդկանց, որոնցից յուրաքանչյուրը իր պատմությունն ու ապրումները ունի: Այս միջավայրում, որտեղ մարդիկ սպասում են իրենց հերթին, սկսում են բացվել մարդկային զգացմունքները, որոնք արտահայտվում են ոչ միայն խոսքերով, այլև նայվածքներով ու ժեստերով: Ամիրխանյանը վարպետորեն նկարագրում է մոլոկան կանանց գեղեցկությունը, նրանց հագուստի առանձնահատկությունները, որոնք, կարծես, պատմում են իրենց մշակույթի մասին: Այս կերպարները, իրենց առօրյայով, դառնում են մի ամբողջության մաս, որտեղ յուրաքանչյուր մանրուք կարևոր է:
Հեղինակը մեզ ներկայացնում է նաև մի պապիկի, ով իր թոռնուհիների հետ է, և նրանց միջև տեղի ունեցող երկխոսությունը բացահայտում է սերունդների միջև եղած կապը: Պապիկի պատմությունները, որոնք վերաբերում են Սիրիայում անցկացրած տարիներին, և նրա հիշողությունները, որոնք կապված են Արեւմտյան Հայաստանի հետ, ստեղծում են մի զգացմունքային մթնոլորտ, որտեղ անցյալը և ներկան միաձուլվում են: Այս կերպ, Ամիրխանյանը մեզ հիշեցնում է, որ յուրաքանչյուր մարդու կյանքը լի է պատմություններով, որոնք արժանի են լսելու և հասկանալու:
Գրքում արտահայտված է նաև մշակութային տարբերությունների թեման, երբ հեղինակը համեմատում է պարսկուհիների և մոլոկան կանանց արտաքին տեսքը: Այս համեմատությունը, որը ներկայացվում է հեղինակի մտորումների միջոցով, բացահայտում է այն, ինչ հաճախ մնում է անտեսված՝ մշակութային ինքնության և գեղեցկության ընկալման բազմազանությունը: Ամիրխանյանի դիտարկումները, որոնք հումորով և խորությամբ են փոխանցված, ընթերցողին ստիպում են մտածել, թե ինչպես են մշակույթները փոխազդում միմյանց հետ և ինչպիսի ազդեցություն են ունենում մեր ընկալումների վրա:
«Մի քանի րոպե մարդկանց մեջ» գիրքը, իր բովանդակությամբ, ոչ միայն պատմում է մարդկանց մասին, այլև բացահայտում է մարդկային հոգու խորքերը, որտեղ յուրաքանչյուր հանդիպում, յուրաքանչյուր խոսակցություն կարող է դառնալ կարևոր մի պահ: Հեղինակի վարպետությունը, որը արտահայտվում է մանրակրկիտ նկարագրություններում և զգացմունքային երկխոսություններում, ստեղծում է մի յուրահատուկ մթնոլորտ, որտեղ ընթերցողը կարող է զգալ, թե ինչպես է մարդկային կապը վերածվում մի մեծ պատմության, որը շարունակվում է նույնիսկ ամենափոքր մանրուքներում:
Այս ստեղծագործությունը, իր խորությամբ և բազմաշերտությամբ, հանդիսանում է հրաշալի օրինակ այն բանի, թե ինչպես կարելի է մի քանի րոպեում բացահայտել մարդկանց կյանքը, նրանց պատմությունները և զգացմունքները, որոնք, ի վերջո, կազմում են մեր հասարակության հիմքը: Ամիրխանյանի գրականությունը, իր զգայունությամբ և խորությամբ, թողնում է անջնջելի հետք ընթերցողի հոգում, ստիպելով նրան վերաիմաստավորել մարդկային հարաբերությունները և նրանց արժեքը:
