Noyan Tapan
«Խավարից եկող լույսը» վեպը, որը գրվել է Նաիրա Փիրումյանի կողմից, ներկայացնում է մարդկային հոգու խորություններն ու անցյալի հետ կապված ցավալի հիշողությունները: Գործը սկսվում է երիտասարդ Լիլիթի առօրյայով, ով, շտապելով աշխատանքի, հանդիպում է իրենց երկարամյա փոստատարին, որը նրան հանձնարարում է փոխանցել նամակ, ուղղված Նազելի տատին: Այս պարզ, բայց խորհրդանշական հանդիպումը հանդիսանում է պատմության սկիզբը, որտեղ նամակը, որ գալիս է հեռավոր Արգենտինայից, բացում է անցյալի դռները և վերակենդանացնում մոռացված հիշողությունները:
Նազելի տատը, ով տարիներ շարունակ փակ է պահել իր անցյալը, ներկայացնում է մի կնոջ, ով ապրում է խավարի մեջ, բայց նրա հոգում դեռ կա լույսի փայլ: Վեպում արտացոլվում է նրա կյանքը, որը լի է կորուստներով, տառապանքով և մենակությամբ: Տատը, ով մանկուց է փրկվել ցեղասպանությունից, երբեք չի կիսվել իր պատմությամբ, սակայն նամակի հայտնվելը ստիպում է նրան բացել իր հոգու փակ դռները: Նրա պատմությունը, որը լի է վշտով, սիրով և կորուստներով, աստիճանաբար բացահայտվում է Լիլիթի միջոցով, ով, լինելով երիտասարդ ու անմեղ, փորձում է հասկանալ իր տատի անցյալը:
Գրքում հուզիչ կերպով ներկայացված են հիշողությունների ու ժամանակի անցումը, ինչպես նաև մարդկային կապերի կարևորությունը: Նազելի տատի պատմությունը, որը պարունակում է ինչպես անձնական, այնպես էլ ազգային ողբերգություն, ցույց է տալիս, թե ինչպես են անցյալը և ներկան կապված միմյանց հետ: Նրա պատմությունը, որը տարիներ շարունակ մնացել է անլսելի, այժմ դուրս է գալիս խավարից, և Լիլիթը դառնում է այն մարդը, ով կարողանում է լսել ու հասկանալ այդ ցավը:
«Խավարից եկող լույսը» վեպը ոչ միայն պատմում է մեկ կնոջ կյանքի մասին, այլև անդրադառնում է այն հարցերին, որոնք վերաբերում են ինքնության, հիշողության և անցյալի հետ խաղաղության հաստատմանը: Գրքի լեզուն հարուստ է և գեղարվեստական, իսկ կերպարների խորությունը և նրանց ապրումները թույլ են տալիս ընթերցողին զգալ նրանց ցավը և ուրախությունը: Վեպը, որում խավարն ու լույսը համադրվում են, ստեղծում է մի յուրահատուկ մթնոլորտ, որտեղ անցյալը և ներկան միաձուլվում են, իսկ մարդկային հոգու խորությունները բացահայտվում են նորից ու նորից:
Այս ստեղծագործությունը, որ իր մեջ կրում է պատմական ու հոգեբանական տարրեր, ընթերցողին հրավիրում է մտածելու կյանքի իմաստի, հիշողության և սիրո մասին, որոնք, ինչպես Նազելի տատի պատմության մեջ, երբեմն մնում են խավարում, մինչդեռ լույսը կարող է գալ ամենահեռավոր անկյուններից:
