Noyan Tapan
«Տատս» գրքում Նաիրա Փիրումյանը խորապես ու զգացմունքային կերպով ներկայացնում է մանկության հիշողությունները, որոնք կապված են իր սիրելի տատի՝ Կեցիկի հետ: Գրքում արտացոլվում է ընտանիքի ջերմությունը, սերը և կյանքի պարզ yet խորքային դրվագները, որոնք ձևավորում են երեխայի աշխարհայացքը: Այն սկսվում է ամառային մի օրվա նկարագրությամբ, որտեղ տատի և հարևանների միջեւ ծավալվող զրույցները, կատակները և կռիվները ստեղծում են մի յուրահատուկ մթնոլորտ, որը լի է կյանքի իրականությամբ ու մարդկային հարաբերություններով:
Գրքում տատիկի կերպարը ներկայացված է որպես խելացի, բարի և հոգատար կին, ով միշտ պատրաստ է աջակցել իր ընտանիքին: Նրա սիրառատ վերաբերմունքը թոռների հանդեպ, հատկապես հեղինակի, ստեղծում է մի յուրահատուկ կապ, որը անցնում է ժամանակի ու տարածության սահմաններից: Կեցիկը, լինելով ընտանիքի սյունը, միաժամանակ հանդիսանում է նաև երեխաների խաղերի դատավորը, նրանց վեճերի հաշտարարն ու սիրո աղբյուրը: Նրա կերպարը լի է ջերմությամբ, իսկ նրա պատմությունները՝ կյանքի իմաստով, որոնք փոխանցում են ոչ միայն ընտանեկան արժեքները, այլև հայկական մշակույթի հարուստ ավանդույթները:
Փիրումյանը վարպետորեն նկարագրում է տատի խոհանոցային արվեստը, նրա պատրաստած ուտեստների համը, որոնք հիշողությունների մեջ թողնում են անջնջելի հետք: Տատիկի պատրաստած ճաշերն ու թխվածքները ոչ միայն սննդի, այլև սիրո ու հոգատարության խորհրդանիշ են, որոնք միավորում են ընտանիքի անդամներին: Գրքում առկա են նաև տատիկի երգերը, որոնք արտահայտում են նրա հոգեկան վիճակը, ուրախությունը և տխրությունը, ինչը դարձնում է նրա կերպարը առավել կենդանի ու իրական:
Հեղինակը նաև անդրադառնում է տատիկի անցյալին, նրա կյանքին, որը լի է դժվարություններով, բայց նաև հաղթանակներով: Տատիկի պատմությունները, որոնք նա պատմում է իր մանկությունից, բացահայտում են ոչ միայն նրա անձնական փորձը, այլև ժամանակի սոցիալական ու մշակութային պայմանները: Այսպիսով, «Տատս» գիրքը ոչ միայն ընտանիքի պատմություն է, այլև մի ամբողջ սերունդների պատմություն, որը ներկայացնում է հայկական մշակույթի հարուստ ժառանգությունը:
Այս ստեղծագործությունը, իր խորությամբ և մարդկայնությամբ, միանում է բոլոր նրանց հիշողություններին, ովքեր ունեցել են նմանատիպ սիրելի տատիկներ, որոնք իրենց կյանքում թողել են անջնջելի հետք: «Տատս» գիրքը, իր զգացմունքային և հուզիչ շարադրանքով, ընթերցողին տեղափոխում է մանկության անմեղության և սիրո աշխարհ, որտեղ տատիկի կերպարը միշտ կմնա որպես սիրո ու հոգատարության խորհրդանիշ:
