«Հուշարձանների վերականգնման գործի դրությունը Արցախում» գրքում Մանուշակ Տիտանյանը խորությամբ ուսումնասիրում է Արցախի պատմամշակութային հուշարձանների վերականգնման գործընթացը, որը սկսվել է 1989 թվականին՝ Հայաստանի նախարարների խորհրդին կից պատմության եւ մշակույթի հուշարձանների պահպանման եւ օգտագործման գլխավոր վարչության կողմից: Գրքում ներկայացված են հուշարձանների վերականգնման սկզբունքները, աշխատանքային փուլերը, ինչպես նաև դրանց հետ կապված խնդիրներն ու մարտահրավերները, որոնք առաջացել են տարածաշրջանում տեղի ունեցած պատերազմական գործողությունների և քաղաքական փոփոխությունների հետևանքով:
Հեղինակը մանրամասնորեն նկարագրում է, թե ինչպես էր իրականացվում հուշարձանների ուսումնասիրությունը, չափագրման և նախագծման գործընթացները, որոնք հիմնված էին գիտական մոտեցումների վրա: Տիտանյանը շեշտում է, որ հուշարձանների վերականգնման աշխատանքները պետք է լինեն ոչ միայն տեխնիկական, այլև մշակութային պատասխանատվությամբ, ինչը, սակայն, հետագայում խախտվեց: Հեղինակը մատնանշում է, որ անկախության հռչակումից հետո, հուշարձանների ճակատագիրը անցավ տեղական մարմինների, իսկ պատերազմական իրավիճակը հանգեցրեց բազմաթիվ հուշարձանների ոչնչացման և խեղաթյուրումների:
Գրքում ներկայացված են կոնկրետ օրինակներ՝ ինչպես հաջողված, այնպես էլ ձախողված վերականգնման նախագծերից, որոնք վկայում են մասնագիտական անփութության և անպատասխանատվության մասին: Տիտանյանը քննադատում է մասնավոր անձանց կողմից իրականացվող աշխատանքները, որոնք հաճախ չեն համապատասխանում պատմական և ճարտարապետական պահանջներին: Նա ընդգծում է, որ պետական վերահսկողությունը և պատասխանատվությունը անհրաժեշտ են հուշարձանների պահպանման և վերականգնման գործում, քանի որ դրանք հանդիսանում են ազգային մշակույթի կարևոր բաղադրիչներ:
Հեղինակի վերլուծությունը նաև ընդգծում է, որ հուշարձանների վերականգնման գործընթացը պետք է լինի համապարփակ և հիմնված պատմական փաստերի վրա, որպեսզի պահպանվի հայկական ճարտարապետության ավանդույթները: Տիտանյանը կոչ է անում վերականգնել պետական վերահսկողությունը այս ոլորտում, որպեսզի ապագայում հնարավոր լինի կանխել նմանատիպ խնդիրները և ապահովել մշակութային ժառանգության պահպանությունը: Գրքի ավարտին հեղինակը ներկայացնում է իր մտահոգությունները և առաջարկությունները, որոնք կարող են նպաստել Արցախի պատմամշակութային հուշարձանների պահպանմանը և վերականգնմանը, ընդգծելով, որ միայն միասնական ջանքերով կարելի է պահպանել ազգային ինքնությունը և մշակութային արժեքները:
